مقالات سياسي و اجتماعي
صفحه نخست   ::   آرشيو  ::   تماس با من   
 
اتحاديه قسمت پنجم

 

مردمی که هرگز سابقه اتحاد و بهم پیوستگی نداشته اند برای بهره مندی از مزایای اتحاد و دوستی بهم نزدیک میشوند .اروپائیها برای جلوگیری از تکرار جنگهای اول و دوم جهانی ، آفریقائیها برای توسعه و رهائی از چنگال فقر ، آسیائیها با نیت رونق وگسترش فعالیتهای اقتصادی ، امارات برای بهره مندی از صنعت توریسم .ما نیز مشکلات زیادی داریم که برای حل آنها باید بیاری یکدیگر بشتابیم ، این گزارش را بخوانیم و به این پرسش پاسخ دهیم که اگر در قبال رفع نیازها و مشکلات ارمنستان ، ایران نیز بتواند غنی سازی ارانیوم را در این سرزمین انجام دهد به کجای دنیا برمیخورد ؟ 

 

تفسیری بر روابط ایران ، ارمنستان  وایالات متحد ه 

 

از: کارینه ساهاکیا ن

( ترجمه از اصل انگلیسی )

ایروان ،علی رغم ناخشنودی واشنگتن ، اقدام به تقویت روابط استراتژیک خود با ایران نموده 

 

 دیدار آقای سرژ سرکیسیان، وزیر دفاع ارمنستان از ایران در این ماه (فوریه) ،بر اهمیت روابط استراتژیک بین دو کشور تا کید داشت .

حجم تجارت زمینی بین دو کشورممکن است کاهش یافته باشد، لکن همزمان روابط اقتصادی اساسی تری برمبنای طرحهای سرمایه گذاری درحال شکل گیری است .

دراشاره به یک سلسله موافقت نامه ها، به ویژه دررابطه با خط لوله گازی که ایران رابه ارمنستان متصل خواهد ساخت ، سرکیسیان گفت: " روسای جمهوردوکشور مبانی مرحله جدیدی ازهمکاریهای اقتصادی را پایه گذاری کرده اند واکنون لازم است که ما حداکثر مساعی خودرا به کاربریم تا موافقت نامه های منعقد شده هرچه زودتربه اجرادرآیند".

 

 فقط چند سال پیش، ایران مهمترین شریک تجاری ارمنستان بود . فروپاشی اتحاد شوروی سرآغاز شکوفا یی روابط بین جمهوری اسلامی واین جمهوری مسیحی گردید .درشرایط بحران اقتصادی ناشی ازبسته شدن مرزها توسط آذربایجان وترکیه به دلیل جنگ قره باغ، واردات محصولات ایران به ارمنستان ، این کشوررا قادر ساخت تا بتواند اثرات بحران را خنثی نماید .

 

تولیدات ولوازم خانگی ایرانی درمغازه ها وبازارهای سراسرارمنستان خرید وفروش می شود و ازمحصولات رقیب ارزانتر است . سی وپنج شرکت وموسسه ایرانی درارمنستان دفتردارند .

با اینحال، درپایان سال ٢٠٠٣ ، سهم ایران ازبازارواردات ارمنستان به پنج درصد کل تجارت واردات تنزل کرده بود .

 

گرچه، ازآنزمان وضع روبه بهبودی گذارده و حجم تجارت بین دوکشور درسال گذشته به ٩٠ میلیون دلاربالغ گردید، لکن ، کالاهای ایرانی همچنان توسط تولیدات روسی، اوکرایینی وترکی ازصحنه بازار بیرون رانده می شوند .

این امر، عمدتا به دلیل کاهش هزینه های وارد کردن کالا از طریق گرجستان می باشد ، یعنی مسیر (جدید) ورود کالاهای ترکیه وکشورهای اتحادشوروی سابق به ارمنستان . در ٢٢ فوریه ، آندرانیک مانوکیان، وزیرراه وترابری ارمنستان، ابرازامیدواری کردکه یک خط جدید دریایی بین بندرپوتی گرجستان وروسیه گشایش یابد وتعرفه های بازرگانی ترکیه کاهش پیدا نماید .

 

تجارت با ایران می تواند درصورت اجرای طرح تونل "کاجاران" رونق پیدا کند . این تونل می تواند با میان برزدن از وسط کوههای واقع درمرزایران وارمنستان فاصله سفرتا ایروان را تا ٨٠  کیلومتر کاهش دهد.

 

لکن، چنین برمی آید که قلمرو عمده رشد درزمینه طرحهای بلندمدت باشد تا صرفا تجارت . ایروان وتهران یک تعداد قراردادهای مهم دربحش انرژی منعقد ساخته اند که ازآنجمله است طرحهای احداث شماری نیروگاههای آب (هیدروالکتریک) درطول رودخانه ارس که مرزمشترک دوکشور می باشد و نیز طرحهای ساخت نیروگاهها ی خورشیدی وبادی . 

 

بنا به اظهار آقای روبرت کوچاریان، رییس جمهورارمنستان، "انرژی  نیروی محرکه اصلی درروابط ارمنستان وایران  به شمارمی رود . زمینه های دیگرفعالیت این بخش را تعقیب خواهند کرد .

 

ازهمه مهمتر، خط لوله ای است که گازایران را به ارمنستان انتقال خواهدداد . ساختمان این خط سال گذشته آغازگردید ومرحله نخست قراراست تا سال ٢٠٠٧  به پایان برسد . این حط لوله ١٤٠ کیلومتری بالغ بر ٢٢٠ میلیون دلار ارزش خواهد د اشت . به گفته آرمن موسیسیان، وزیرانرژی ارمنستان : این وسیله ای است برای ارمنستان تا منابع تامین انرژی خودرا متنوع سازد " .

دولت روسیه ، متحد دیرین ارمنستان درمنطقه ، از طرح گازرسانی ایران حمایت می کند . پرزیدنت پوتین درطی مذاکرات خود با حسن روحانی، دبیرشورای عالی امنیت ملی ایران، این مطلب را اعلام کرد . بعلاوه، سرگی لاوروف، وزیر امورخارجه روسیه ، نیز دردیداری ازایروان درهفته گذشته اعلام کرد که "روسیه مایل است که زیربنای انرژی و حمل ونقل ونیز زیربنای سایر بخشها درمنطقه (قفقاز) توسعه یابد " .

 

لکن، "گازپروم"، شرکت غول آسای گاز روسیه ، که درحال حاضرتامین گاز ارمنستان را به عهده دارد، نسبت به طرحی که درواقع طرح رقیب خودش می تواند باشد، احتیاط بیشتری نشان می دهد. اخیرا، آلکساندر ریازونوف، قایم مقام رییس گازپروم، اعلام کرد که شرکت (گازپروم) باید در پروژه گاز ایران شرکت نماید .

 

لکن، پیوندهای اقتصادی درحال رشد ارمنستان با ایران به بهای روابط اوبا ایالات متحده تمام می شود که بطور  فزاینده ای موضع دشمنانه نسبت به ایران می گیرد .

سال گذشته ، آقای جان اورد وِی ،سفیر درحال عزیمت ایالات متحده درارمنستان، موکدا اعلام داشت : " واشنگتن مخالف هرگونه سرمایه گذاری در ساختمان خط لوله گازایران ـ ارمنستان درخاک ایران ویا ارمنستان است . واشنگتن بطور جدی نگران حمایت ایران از تروریسم وتلاشهای اوبرای دستیابی به سلاحهای کشتارجمعی است و لذا مخالف سرمایه گذاری دربخش انرژی درآنکشور می باشد" .

 

بنا به پیش بینی یک مفسرسیاسی، استپان گریگوریان، طرحهای مشترک (ارمنستان) با ایران پیشرفتی نخواهند داشت  زیرا، ایالات متحده که بزرگترین کشورکمک دهنده به ارمنستان است، با فشاربراین کشور مانع از آن خواهد شد.

 

 به قول گریگوریان، "ا گرچه ایالات متحده بخوبی واقف است که ارمنستان ، درحال حاضر برای تامین منابع انرژی خویش چاره دیگری ندارد، بااینحال نمی تواند ازتمایل ایروان به گسترش مناسباتش با ایران ، یعنی یکی ازکشورهای "محور شرارت"، خرسند باشد . برای همین است که طرحهای مشترک ایران ـ ارمنستان آینده ای ندارند ".

 

این احساس وجوددارد که چنانچه روابط ایالات متحده وایران به تیرگی بیشتری گراید ، نزدیکی وصمیمیت ارمنستان با ایرانرا درموضعی آسیب پذیرقرارخواهدداد .

یک مفسرسیاسی مستقل دیگر، لِوون ملیک شاه نظریان، چنین هشدار می دهد : "عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران، مستقیما امنیت ارمنستانرا تهدید خواهد کرد" . شاه نظریان چنین ادامه می دهد: "دراینکه چنین عملیاتی صورت خواهد گرفت، تردیدزیادی نباید داشت و این بدانمعنی است که ارمنستا ن اولین کشوری خواهد بود که اثرات آنرا احساس خواهد کرد " .

 

لکن ، رهبران سیاسی ارمنستان اطمینان دارند که  می توانند بین این دو رابطه دشوار تعادل برقرار سازند .

 

لِوون مگردچیان ، رییس گروه پارلمانی حزب ملی گرای داشناکتسوتیون، که ازرییس جمهور حمایت می کند، به انستیتوی مطالعات استراتژیک (درایروان) چنین اظهارداشت : "ایران نزدیکترین همسایه وشریک ماست و روابط نزدیک با این همسایه بمعنای رشد همکاری ما درهمه زمینه ها ست " .

 وی چنین ادامه می دهد : " تاآنجاکه به روابط با ایران مربوط می شود، هدف ارمنستان ـ همانطورکه برهمگان معلوم است ـ پایه ریزی یک نوع سیاست خارجی است که مکمل سیاستهای کشورهای دیگر باشد و بدین منظور، ارمنستان می کوشد با تمام کشورهای منطقه حتی المقدور همکاری داشته باشد " .

 

اظهارات آقای سرژ سرکیسیان ، وزیردفاع نیز لحن مشابهی داشت : "امید بسیارمی بندیم که اقدامی نظامی در منطقه صورت نگیرد ودرهمسایگی مستقیم ما مناطق جدید تنش ایجاد نشود ." 

وی اضافه کرد: "هرگونه تنش درمنطقه ، خصوصا اقدام نظامی ، می تواند به صورت چاشنی عمل کند . ما امیدواریم که ایران وایالات متحده روابط شانرا نهایتا بهبود بخشند و اختلافات موجود بصورت مسالمت آمیز حل وفصل گردد ."


نقد و نظر () | ۱۳۸٥/٧/۱٢ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته