مقالات سياسي و اجتماعي
صفحه نخست   ::   آرشيو  ::   تماس با من   
 
بذر انديشه آزادی ۳۵۵

اردن

 

سخن گفتن از دموکراسی در کشورهای خاور میانه مشکل ترین کاری است که از یک پژوهشگر مسائل سیاسی میتوان انتظار داشت زیرا خاور میانه از سوئی با تنوع فرهنگی : ایرانی، مسیحی، عربی و یهودی روبرو است که نه تنها تحمل یکدیگر را ندارند بلکه همواره با تنش، تفرقه و آمادگی جنگی روبرو هستند. جنگهای اعراب و اسرائیل در 1948 – 1949 – 1967 – 1973 جنگ ایران و عراق از 1980 تا 1988 تجاوز عراق به کویت 1990-1991 و جنگ خلیج فارس تنها بخشی از تاریخ معاصر خاور میانه است که نتیجتا دولتهای خاور میانه را غیر پاسخگو و غیر دموکراتیک نگه داشته است . ضمن آنکه برداشتهای کهنه

و عتیقه دینی نیز بر این مشکل افزوده است . اما اردن کشوری مسلمان با حکومت سلطنتی مشروطه از مشرق با عراق از غرب با اسرائیل، از جنوب با عربستان و از طرف شمال هم مرز سوریه است  با جمعیتی در حدود پنج ملیون نفر که بخش اعظم آنان را فلسطینیان تشکیل میدهند . با وجودیکه جو سیاسی و فرهنکی کشور برای رشد و شکوفائی آرمانهای دموکراتیک نا مناسب بود ولی در ابتدای سلطنت ملک حسین دارای دو مجلس مشتمل بر مجلس سنا که اعضای آنرا شاه برمیگزید و مجلس نمایندگان با 40 کرسی که اعضایش طی انتخابات دوره ای مستقیم با رای مخفی مردم بود .در دهه 1950 م فعالیت احزاب واقعی سیاسی شکل گرفت و شاه رهبر حزب سوسیالیست ملی را که از هواداران جمال عبد الناصر بود و در انتخابات بیشترین آراء را کسب نمود مامور تشکیل هیات دولت کرد ولی این اقدام دموکراتیک چندان دوام نیاورد و به عزل هیات دولت و اعلام حکومت نظامی و تجمیع قدرت در دست شاه انجامید. در طول جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل نیز انتخابات متوقف شد . یکبار دیکر نیز در سال 1974م هنگامیکه اجلاس سران عرب مسئولیت اداره کرانه غربی رود اردن را به سازمان آزادیبخش فلسطین واگذار نمود، ملک حسین در واکنش به این عمل مجلس اردن را که نمایندگان هر دو سوی رود اردن در آن بودند منحل کرد.

پس از مرگ ملک حسین، ملک عبدالله به پادشاهی رسید و مطالعه اخباراردن گویای این واقعیت است که او نیز دغدغه اصلاحات سیاسی را در سر داردولی قضاوت در باره او هنوز بسیار خام و نسنجیده ميباشد.

 


نقد و نظر () | ۱۳۸٤/۱۱/٢٩ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته