مقالات سياسي و اجتماعي
صفحه نخست   ::   آرشيو  ::   تماس با من   
 
بذر انديشه آزادی۳۴۷

مردم جهان چگونه سالار شدند

 

تجربه دموکراسی در آلمان بعنوان یکی از قدرتمندترین

ملل جهان با افت و خیز و پیچیدگی فراوانی روبرو بوده

است که به اهم آن اشاره میکنم:اصلاح دینی پروتستان

و جنگهای سی ساله1618-1648 که متعاقب آن رخ داد،

تاثیر انقلاب کبیر فرانسه 1789م وفرو پاشی امپراطوری

مقدس روم ، باعث شد که امپراطوری رایش تعدادی از

اصول بظاهر دموکراتیک نظیر تدوین قانون اساسی  و

تاسیس پارلمان و حق رای برای مردان را به رسمیت

بشناسد لیکن روند قانونگذاری و مداخلات قیصر بگونه

ای بودکه اکثریت نمایندگان همواره از اشراف زمیندار

و مالیات دهندگان ثروتمند بودند . با این وجود حزب

سوسیال دموکرات که از طبقه کارگران صنعتی ناشی

میشد و آنگاه حزب کمونیست آلمان بدنبال کودتای

بلشویک در روسیه آغاز به فعالیت کردند وهنگامی که

بسال 1918 م سرفرماندهی ارتش آلمان به منظور

جلوگیری از تهاجم متفقین ، ویلهلم دوم را به کناره

گیری از سلطنت تشویق کرد ، امپراطوری آلمان به

پایان رسید و سوسیال دموکراتها تاسیس جمهوری

وایمار را اعلام کردند و قدرت اجرائی بدست احزاب

دموکرات مخالفی افتاد که از نظر سیاسی بی تجربه

بودند ، یکی از نکات تازه درقانون اساسی جمهوری،

قانونی برای انتخاب شوراهای کارگری در کارخانه ها

بود که در حکم ابزاری برای دموکراسی صنعتی بشمار

میرفت ، ولی هنگامیکه کار مجلس موسسان به اتمام

رسیدچالشهای رعب انگیز کمونیستها شروع شد که

بدست ارتش سرکوب گردید . در این هنگام  هيتلر                                 رهبر حزب جدید و راست افراطی(نازیها) نیز کودتای

نافرجامی را در مونیخ  ترتیب داد . با شروع رکود اقتصادی

بزرگ 1929 اتحاد نازیها و کمونیستها موجب شد تا در

انتخابات 1932 برنده شوند و هیتلر بی درنگ نام جمهوری

وایمار را به رایش سوم تبدیل کردفعالیت احزاب را ممنوع                ساخت،  اتحادیه تجار آلمانی را منحل کرد،اقتصاد را تحت                      نظارت دولت در آورد و به بهانه برتری نژاد آریائی به کشتار                     بیرحمانه یهودیان و کولیها پرداخت و بخود لقب پیشوا داد .                     با حمله هیتلر به اطریش  و اجبار دولتهای انگلیس وفرانسه                 برای موافقت با الحاق چکوسلواکی به آلمان و سپس یورش              نظامی به لهستان جنگ دوم جهانی آغاز شد که سر انجام                    با تصمیمات متفقین در کنفرانس تهران و یالتانیروهای انگلیسی                 وآمریکائی از سه طریق ایتالیا ، فرانسه و ایران و شوروی بسوی                آلمان تاختند و با خود کشی هیتلر در سال 1945و تسلیم بدون            قید و شرط " رایش سوم " سقوط کرد واز این پس ملت آلمان با               دو تفسیر کاملا متفاوت از اندیشه دموکراسی روبرو شدند .             آمریکا، انگلیس و فرانسه درمناطق تحت اشغال خود به پیاده کردن      اصول دموکراتیک غربی مبتنی بر حکومت قانون ، آزادیهای مدنی فردی،انتخابات رقابتی و احترام به مالکیت خصوصی مبادرت کردند ،        حال  آنکه منظور مقامات شوروی از توسعه دموکراسی عبارت بود          از  الغای مالکیت خصوصی  و عرضه   دموکراسی  سوسیالیستی    بدست کمونیستها. نتیجتانظامهای جداگانه سیاسی –اقتصادی در دو    آلمان شرقی و غربی بوجود آمد و یک شورای پارلمانی در شهر بن به ریاست کونراد آدنائرماموریت یافت تا قانون اساسی جدیدی برای جمهوری دموکراتیک فدرال تدوین نماید.پاسخ شورویها به این اقدام                  بستن راه زمینی برلین(پایتخت) به بقیه شهرهای آلمان                         غربی بود ولی ادنائر به سمت صدراعظم انتخاب شد و برای                 چهل سال هر دو جمهوری در دومسیر متفاوت سیاسی و                   اقتصادی به مقابله با یکدیگرپرداختند. جمهوری فدرال آلمان ،              تحت تعالیم آدنائر برنامه باز سازی اقتصادی و وحدت با غرب                   را پیش گرفت و بکمک"بازار اجتماعی" که از ویژگیهای آن ،                 مالکیت خصوصی ،سیاست پولی کار آمد و خدمات اجتماعی                 موثر بود معجزه اقتصادی آلمان بوقوع پیوست البته کمکهای             اقتصادی آمریکا (طرح مارشال) و توسعه سریع تجارت جهانی                    و تشکیل جامعه اقتصادی اروپا و نیز تعهد سیاسی دولت به              برقراری دموکراسی صنعتی برای حمایت از کارگران  بویژه                    کارگران ذغال سنگ، ذوب آهن و صنایع فولاد در باز سازی                       سریع  آلمان  بی تاثیر  نبود.

در آلمان شرقی هرچند رهبران کمونیست بظاهر اجازه

فعالیت به سایر احزاب را دادند ولی آنها اجازه شرکت در

رقابتهای  انتخاباتی را نداشتند ، علاوه بر آن نظام اقتدار-

گرای حاکم با اعمال خشونت ، کشاورزی را اشتراکی کرد                       و با احداث دیوار برلین ارتباط بین شرق و غرب آلمان را                    بکلی مسدود نمود . در نهایت رژیم آلمان شرقی در نتیجه               نارسائیهای اقتصادی و سیاسی از درون متلاشی شد .                       در سال 1990 موافقت  اتحاد شوروی  و متفقین غربی                       برسر وحدت دو آلمان باعث روی کار آمدن  هلموت کهل                    بعنوان صدر اعظم حکومت سراسری آلمان شد و علیرغم                  چالشهای بزرگی که در نتیجه خصوصی سازی موسسات                 بزرگ دولتی در آلمان شرقی رخداد ، گذار آشکار آلمان                        به دموکراسی پایدار نورامیدی در دلها تاباند که ترکیبی از                   رشد اقتصادی و توسعه سیاسی را به همراه آورد.

در تاریخ سه شنبه 22نوامبر 2005 خانم آنگلا مرکل با اکثریت              قاطع 397 نفر از نمایندگان پارلمان آلمان به بسمت اولین               صدراعظم زن در تاریخ آلمان انتخاب گردید.

 


نقد و نظر () | ۱۳۸٤/۱٠/۱٩ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته