مقالات سياسي و اجتماعي
صفحه نخست   ::   آرشيو  ::   تماس با من   
 
احزاب و انتخابات نگاهی به تاریخ معاصر(2)

 

پیروزی جان اف کندی در انتخابات سال 1960م (آبان 1339) بسیاری از سیاستهای بین المللی را نظیر دوران روزولت ، ترومن و بعدها کارتر دگرگون ساخت زیرا بین سیاست دموکراتها و جمهوریخواهان آمریکا همواره اختلافات اساسی وجود داشته و دارد .ادوارد ویلز سفیر آمریکا هنگام خدا حافظی با شاه ، او را از گسترش بیشتر نیروهای مسلح ایران برحذر داشت ولی شاه در پاسخ ابراز نمود " ارتش تحت کنترل شخصی من باقی خواهد ماند . با ارتشی وفادار به شخص من و تحت فرمانم موفق شدم دوبار مجلس را منحل کنم و تغییرات لازم را در دولت بدهم . اگر ارتش مطیع دولت یا مجلس بود ، این کار امکان نداشت .

شریف امامی نخست وزیر در صفحات 226- 227 خاطراتش مینویسد "اعلیحضرت تصمیم گرفتند قبل از اینکه کندی بیاید سرکار، انتخابات انجام شود... برای انتخابات نظر من این بود یک راه حلی پیدا کنیم که هم نتیجه انتخابات طوری باشد که مردم بپسندند و خوب باشد و هم اعلیحضرت ناراحت نباشند . بدین منظور من به اعلیحضرت پیشنهاد کردم که از هر محلی که یک وکیل باید انتخاب شود ، چند نفر در محل در نظر گرفته بشوند که بین مردم زمینه داشته باشند ، به اینها میگوئیم که خودشان در محل بروند و مبارزه کنند و کسی که انتخاب میشود واقعا به رای مردم انتخاب شده باشد.

در تاریخ 12 بهمن 1339 عده ای از رهبران جبهه ملی ایران در مجلس سنا متحصن شدند و تقاضای تضمین آزادی انتخابات را کردند و از روز 13 بهمن دانشجویان  دانشگاه با تعطیل کلاسها از دانشگاه خارج شده دست به تظاهرات زدند . این تظاهرات چند روز ادامه داشت و بازار نیز گاهی باز و گاهی بسته میشد .

چهار روز قبل از اخذ رای ، باشگاه جبهه ملی توسط ماموران اشغال گردید و زدن و بستن و گرفتن مردمی که جز اجرای قانون و استفاده از حق خود قصد و خواهشی نداشتند ، شروع شد !در جریان انتخابات نخست وزیر اطلاع یافت که انتخابات کاشان به تعویق افتاده و هنگامیکه دلیل آنرا از وزیر کشور جویا میشود پاسخ میشنود که طبق دستور شاه بوده که اینک درباره حضور آقای الهیار صالح در مجلس دچار تردید شده است .

شریف امامی در باره مشکلات کار کردن با شاه میگوید " شاه تصور میکند که از نظر توانائی و تجربه از هر یک از وزیرانش صلاحیت بیشتری برای اداره کشور دارد و اگر شریف امامی به ابتکار خود تصمیمی اتخاذ کند ، شدیدا عصبانی میشود . او یاد آور میشود که در مسائل مربوط به نیروهای انتظامی و ژاندارمری حق دخالت ندارد و از همان آغاز شاه به او گفت که در امور خارجه نیز مداخله نکند .

در خاطرات نخست وزیر بعدی علی امینی میخوانیم: روزی که پیشنهاد نخست وزیری را دریافت کردم دکتر مصدق در قید حیات بود و در ملک شخصی خود در احمد آباد تحت نظر بود . با آنچه در اولین جلسات ملاقات و مذاکرات از پادشاه خواسته بودم و ظاهرا موافقت کرده بود و با موقعیت نا مناسب و مشکوکی که خودم در ذهن ایشان داشتم به هیچ وجه عاقلانه نبود حرفی از دکتر مصدق به میان آورم ، چون یقین داشتم که از همان لحظه اول صلح مسلح به جنگ واقعی تبدیل خواهد شد . آقای ایرج امینی هم از قول پدرش مینویسد " پدرم در واپسین روزهای زندگی میگفت که یکی از اشتباهاتش در زمان نخست وزیری این بود که به دیدن دکتر مصدق نرفت !


نقد و نظر () | ۱۳۸۸/٢/۳٠ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته

فردوسی و مصدق

بــــــــــــنــــام خداوند جان و خرد       

کــــــز ایــــن برتر اندیشه بر نگذرد  

مـــــــــــــصدق سرشته زنیکی ز مهر              در این خانه در خفته آن نیک چهر

                                         “خــــــــرد دارد و فرو شرم و نژاد

                                         بـــــــود راد و پیروز و از داد شاد“

وطنــــــــخواهی او چو فردوسی است                         حــــــکیمانه ، آزاد و انسانی است

                                        “نــــــــگر تا نـــیازی به بیداد دست

                                        نــــــــــــگردانی ایـــوان آباد پست “

تـــــــــــعصب ندارد نه نفرت نه جهل                        بـــــجز اینکه خواهد زنا اهل ، اهل

                                        “ بــــــه کردار بد هیچ مگشای جنگ

                                        بــــــــراندیش از دوده و نام و ننگ“

ز افـــــــــــراط و ویـــرانگری کاسته                        ز دیــــــوان لاهه چو حق خواسته

                                        “تـــــرا با جـــهان آفرین است جنگ

                                        که از چه سیـــاه و سفید است رنگ“

کـــــــــه نفرت ز ضحاک و افراسیاب                              ز بــــــــــیداد آنان شود باز تاب

                                        بــــــــــــنه کینه و دورباش از هوا

                                        مــــــــــــــبادا هوا بر تو فرمانروا ”

مــــــــصدق به اشرف که پتیاره بود                           چـــــو رفتار رستم به سودابه بود

                                        “ زپــــرده به گیسوی بیرون کشید

                                        ز تــخـــت بزرگیش در خون کشید“

مــــــــــصدق ستیزی ز نابخردیست                            چـــه نامم من آنرا اگر جهل نیست

                                        “ دریــغ است ایران که ویران شود

                                        کـــــــــــنام پلنگان و شیران شود “

کـــــــــــمانگیر آرش که در تیر شد                             همــــان “فاطمی“ بود و زنجیر شد

                                       “چـــــــــنان شاه بر گاه هرگز مباد

                                       نــــــه آنکس که گیرد از او نیز یاد“

غـــــــــــزالی که نوروز تحریم کرد                             بــــــه شهنامه تازید و پاشید گرد

                                      “زیـــــــان کسان از پی سود خویش

                                      بـــــــــجوئید و دین اندر آورد پیش“

مــــــــگر نام فردوسی از یـاد برد                              و یــــــــا ارج او را ز دلها سترد؟

                                     “بــــــــه هـر کار با هر کسی داد کن

                                      ز یــــــــــــزدان نیکی دهش یاد کن “

جـــــفا دیـــــد فردوسی از غزنوی                              مــــــصدق به زندان شد از پهلوی

                                     “کــــــسی کــو گذشت از ره مردمی

                                 زدیـــــوان شـــمر مشمر از مردمی “

که فـرزند این آب و خاک این دواند                               مــــــــــبادا که فرزند آری به بند

                                    “ســــخن چین و بی دانش و چاره گر

                                     نـــــباید کـــــــه یــــابند پیشت گذر“

مـــــصدق که بر دل حکومت نمود                               چـو فردوسی از دل حقیقت سرود

                                  “ جـــــهان یــــادگار است و ما رفتنی

                                      بــــــــــــــه گیتی نماند مگر مردمی “

کـــه اسطوره اند این دو مرد دلیر                              بـه عزت در اوج و به دشمن اسیر

                                     “ شــــــــکاریم یکسر همه پیش مرگ

                                      ســـــــــــر زیر تاج و سر زیر ترگ“

مــزار دو اسطوره در خـــانه شد                               بـــــــه تمثیل این خانه ویرانه شد

                                    “ که روزی فراز است و روزی نشیب

                                     گــــــــهی شــــاد دارد گهی با نهیب “

ولــــــیکن ســرانجام نامی شدند                                 بــــــه عزت در عالم تمامی شدند


نقد و نظر () | ۱۳۸۸/٢/٢۳ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته

احزاب و انتخابات

احزاب و انتخابات ، نگاهی به تاریخ معاصر

 

فضای استبداد زده ایران متاسفانه اجازه تشکیل احزاب و فعالیت سالم سیاسی را به احدی نمیدهد تا حزبی تشکیل میشود ماموران وزارت اطلاعات از انسجام آن جلوگیری میکنند ، در نتیجه تا بحال نه  رئیس جمهور موفقی داشته ایم ونه احزابی با برنامه منسجم و شفاف، از سوئی دیگر هیچ کاندیدای ریاست جمهوری را در ایران سراغ نداریم که لااقل تیم آماده ای برای اداره کشور داشته باشد تا مانند دولت نهم مجبور نشود بسیاری از وزراء خودش را تغییر دهد . هزینه بالای انقلاب را پرداخته ایم اما دستاورد سیاسی چه بوده بخوانیم و مقایسه کنیم !

سال 1336 در حالی که دکتر اقبال نخست وزیر، مامور تدوین قوانینی برای اصلاحات ارضی و مبارزه با فساد شده بود حتی بیش از نخست وزیر قبلی آقای علاء عطش محمد رضا شاه به حکومت فردی را دامن میزد . در این دوران بزرگترین رقم بودجه کشور به ارتش که مهمترین پایه قدرت شاه بود اختصاص یافت. این امر از سوئی موجب نارضایتی طبقات مختلف مردم را فراهم آورد و از سوئی باعث نگرانی دولت آمریکا در باره ثبات رژیم ایران شد. واشنگتن از آن بیم داشت که در صورت عدم انجام اصلاحات ،حکومت شاه نظیر سلطنت عراق سرنگون شود. از اینرو سعی کرد تا شاه را در جهت اصلاح امور سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی کشور خود تشویق کند . در چنین شرایطی شاه به دکتر اقبال و اسد الله علم دستور تشکیل احزاب دوگانه را صادر کرد در اردیبهشت همین سال ، نیز خطاب به نمایندگان مجلس سنابه ضرورت تشکیل احزاب، اشاره نمود. البته ایجاد نظام دو حزبی صرفا برای خشنودی امریکا نبود بلکه شاه قصد داشت با کنترل حزبی از حضور اعضای جبهه ملی ایران در صحنه انتخابات نیز جلوگیری نماید .به گفته شاه: آمدن الهیار صالح به مجلس مثل اینست که یک دکتر مصدقی در حال ظهور است . او ترسیده بود که نکند صالح در مجلس جانشین دکتر مصدق بشود و با همین ترس فرمان انحلال مجلس را نیز صادر کرد .  وقتی احزاب دولتی ( بخوانید جناح ها ) موفق به جذب جوانان و دانشجویان و روشنفکران نشدند ، آقای ارسنجانی ضمن تماس با آقای علم وزیر دربار و سرتیپ ولی الله قرنی رئیس رکن 2 ستاد ارتش توانست رضایت شاه را با تشکیل جمعیت آزادی و نه  حزب  آزادی به دست آورد .                 ادامه دارد

پ.ن.    

جان   فدای  نفس   نادره  مردانی   باد

که کم و بیش نگشتند به هر بیش و کمی

 

زنده یاد نصزت الله امینی شهردار تهران در دوران حکومت ملی دکتر محمد مصدق و نخستین استاندار فارس در دولت ملی مهندس مهدی بازرگان با یاران و دوستدارانش وداع گفت و از میان ما رفت.سی سال قبل شادروان طی تماس تلفنی از نگارنده خواست تا معاونت سیاسی استانداری فارس را به عهده بگیرم، لیکن با تاسف و صرفا بدلیل وعده مشابهی که قبلا به دوست دیگری داده بودم عذر خواهی نمودم اما دورا دور از مشکلاتی که عوام جاهل برایش فراهم میکردند و مهمترین مورد آن سوء قصد جمعی نادان برای تخریب ستونهای تخت جمشید بود و مقاومت دلیرانه ای که این رجل ملی با شخصیتی ویژه از خود بروز داد بخود بالیدم .

 


نقد و نظر () | ۱۳۸۸/٢/۱٦ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته

دکتر غلامحسین صدیقی

به مناسبت سالگرد در گذشت زنده یاد دکتر صدیقی وزیر کشور دولت ملی

 

از من نشانی آفتاب را چه میپرسی ؟

در حیرتم نشانی آفتاب را چگونه دهم ؟

او سپاهی ، زر و زوری ، ایلی

او مقامی ، درو درگاه عریضی که نداشت

او فقط ، گرمی خورشید به ایران را داشت

او به وجدان سیاسی ، علمی

او به وجدان خدائی ، ملی

او به حق ، او به حقیقت،

او به تحقیق، ارادت میداشت

او به حق یک رجل ملی بود !

 

صدق تو ای صدیق ، مصدق پسند بود

همچون مصدقی و صداقت پیام تو

تو از تبار مصدق ، تبار علم

تو از تبار رهائی ، تبار عشق

تو از تبار عشق وطن ، مهر میهنی

پیچک نه ای ، تو درختی تناوری

بنیانگذار شاخه علمی جدید در ایران

تو با نوادر عالم برابری ، یار جواهری

جواهر کلام آزادی

گاندی رفیق تو ، نهرو ندیم تو

روزی “رومن رولان “ که خدا را حقیقت شمرده بود

با پاسخ تو به حیرت دچار گشت

گفتی به او که “ حقیقت همان خداست “

تو از وزارت کشور فراتری

انکار پست صدارت در انقلاب

یعنی رساتری ، یعنی فراتری

ارج و بهای تو بیش از صدارت است

آوازه تو به تاریخ میرسد

اندازه تو به اسطوره میزند

اعجاز و اتفاق نبوده نصیب تو

استاد ارشدی ، استاد ارشدی!


نقد و نظر () | ۱۳۸۸/٢/٩ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته

آشنائی با واژه توده وار

جامعه توده وار/جامعه عوام فریب/

 جامعه پوپولیستی/populist society

 

 

جامعه ایست متشکل از ذرات تشخیص ناپذیر و تفکیک ناشدنی افرادکه به حاکمیت عوامفریبان می انجامد همواره برابری خیالی را برتر از آزادی میداند .جامعه توده وار دموکراسی راستین یا مشارکتی را ناممکن میسازد و به معنای دیگر صورتی است از استبداد.جامعه توده ای در عالم خیال و اتوپیا، برابری طلب است . به تاویل توکویل : انسانها رمه ای رام و آرام بشمار می آیند که کافیست چرانیده شوند نه مدیریت.انسانها فقط در صورتی کاملا برابر میشوند که دیگر هیچ خصیصه مشخصا انسانی نداشته باشند یعنی زمانیکه چیزی مگر ذرات غیر قابل تشخیص از یکدیگر شده باشند .کانتی فیلسوف اتریشی بر این باور است که توده مغز ندارد، بلکه تنها دهان است و مشت. دهان برای فریاد کشیدن و کف برلب آوردن، مشت برای ویران کردن هرآنچه در مسیرش قرار گیرد.

 سولژ نیتسین نویسنده دگر اندیش روس، واتساو هاول فیلسوف، نمایشنامه -  نویس و نخستین رئیس جمهوری جدید چکوسلواکی و هانا آرنت، جامعه توده وار را دقیقا شناسائی کرده اند .

 


نقد و نظر () | ۱۳۸۸/٢/٢ - هرمز ممیزی |لينک به نوشته